تعریف مالیات غیر مستقیم
مالیات غیر مستقیم مالیاتی است که به شکل غیرمستقیم از مصرفکنندگان کالاها و خدمات دریافت میشود. این نوع مالیات در قیمت نهایی محصولات گنجانده میشود و خریدار، بدون اینکه مستقیم با سازمان مالیاتی درگیر شود، آن را پرداخت میکند. برخلاف مالیاتهای مستقیم که از درآمد یا دارایی افراد کسر میشود، مالیات غیر مستقیم با مصرف کالاها و خدمات مرتبط است.
مشمولین مالیات غیر مستقیم
تقریبا مالیات غیر مستقیم به صورت نامحسوس از افراد جامعه دریافت میشود. اگر بخواهیم مشمولان پرداخت مالیات غیر مستقیم را دستهبندی کنیم به شرح زیر میتوان آنها را طبقهبندی کرد:
- کسبوکارهایی که واردات کالا انجام میدهند.
- کسانی که اتومبیلهای وارداتی خریداری میکنند.
- کلیه افراد جامعه که روزانه از سوپرمارکت خرید انجام میدهند. ممکن است کالایی خریداری کنند که مشمول ارزش افزوده شود و همزمان آن را با قیمت کالا پرداخت میکنند و احتمالا به آن آگاه نیستند.
مالیات غیر مستقیم چون به صورت نامحسوس است، سطح طبقه مالی افراد مورد توجه قرار نمیگیرد و افراد ثروتمند و فقیر به یک میزان آن را پرداخت میکنند. البته همانطور که گفتیم طبق ۱۲ قانون ارزش افزوده معمولا کالاهای اساسی از مالیات معاف هستند.
انواع مالیات غیرمستقیم
مالیات بر ارزش افزوده
مالیات بر ارزش افزوده در هر مرحله از زنجیره تولید و توزیع کالا یا خدمات اعمال میشود و تفاوت بین ارزش خرید و فروش را شامل میگردد. مصرفکننده نهایی، پرداختکننده این مالیات است.
عوارض گمرکی
مالیاتی که بر کالاهای وارداتی اعمال میشود. هدف از این مالیات، حمایت از تولید داخلی و افزایش درآمد دولت است.
مالیات بر مصرف
این نوع مالیات بر کالاهایی مانند سیگار، نوشیدنیهای الکلی و سوخت وضع میشود تا هم درآمد ایجاد کند و هم مصرف این محصولات را کنترل کند.
مالیات بر معاملات
مالیاتی که در هنگام خرید و فروش کالاها و خدمات اعمال میشود. فروشنده، این مالیات را از خریدار دریافت کرده و به سازمان امور مالیاتی پرداخت میکند.
مالیات بر مصرف و فروش کالا
اگر مصرف کننده یک سری از کالا و خدمات هستید، باید هنگام خرید بابت آنها مالیات پرداخت کنید. کالاهایی که باید برای آنها مالیات بر مصرف کالا پرداخت کنید به شرح زیر است:
- فراوردههای نفتی و پتروشیمی
- سیگار
- خاویار
- الکلهای طبی و صنعتی
- خدمات مخابرات بین المللی و تلفنهای خودکار
- اتومبیل
- نوشابههای غیر الکلی
- نوارهای ضبط صوت و تصویر
تفاوت مالیات غیرمستقیم و مستقیم
| ویژگی | مالیات مستقیم | مالیات غیرمستقیم |
|---|---|---|
| نحوه پرداخت | مستقیماً از درآمد یا دارایی افراد دریافت میشود. | در قیمت کالا و خدمات گنجانده شده و توسط مصرفکننده پرداخت میشود. |
| قابلیت انتقال | قابل انتقال به دیگری نیست. | از تولیدکننده به مصرفکننده منتقل میشود. |
| فرار مالیاتی | امکان فرار از پرداخت وجود دارد. | امکان فرار بسیار کم است. |
| تأثیر بر تورم | تأثیر مستقیم ندارد. | میتواند باعث افزایش قیمت کالاها و خدمات شود. |
چرا مالیات غیرمستقیم اهمیت دارد؟
مالیاتهای غیرمستقیم نقش مهمی در تأمین منابع مالی دولت ایفا میکنند و به دلیل سهولت در جمعآوری و عدم نیاز به تعامل مستقیم با مؤدیان، از محبوبیت بیشتری برخوردارند. با این حال، این نوع مالیاتها ممکن است باعث افزایش هزینه های زندگی شوند و فشار بیشتری بر اقشار کم درآمد وارد کنند.
چگونه از خدمات مالی مالیاتی بهره ببریم؟
برای اطمینان از پرداخت مالیات عادلانه و جلوگیری از مشکلات احتمالی، بهتر است از خدمات مالیاتی استفاده کنید. شرکت حسابداری دهناد با ارائه خدمات مشاوره مالیاتی و حسابداری، به شما در تنظیم امور مالیاتی کمک میکند و شما را از چالش های احتمالی دور نگه میدارد.
موارد معاف از مالیات غیر مستقیم
- محصولات کشاورزی فرآوری نشده
- دام و طیور زنده، آبزیان، زنبور عسل و نوغان
- انواع کود، سم، بذر و نهال
- آرد خبازی، نان، گوشت، قند، شکر، برنج، حبوبات و سویا، شیر، پنیر، روغن نباتی و شیر خشک مخصوص تغذیه کودکان
- کتاب، مطبوعات، دفاتر تحریر و انواع کاغذ چاپ، تحریر و مطبوعات
- کالاهای اهدایی به صورت بلاعوض به وزارتخانه ها، موسسات دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی با تأیید هیأت وزیران و حوزه های علمیه با تایید حوزه گیرنده هدایا
- کالاهایی که همراه مسافر و برای استفاده شخصی تا میزان معافیت مقرر طبق مقررات صادرات و واردات، وارد کشور می شود. مازاد بر آن طبق مقررات این قانون مشمول مالیات خواهد بود
- اموال غیر منقول
- انواع دارو، لوازم مصرفی درمانی، خدمات درمانی (انسانی، حیوانی و گیاهی) و خدمات توانبخشی و حمایتی
- خدمات مشمول مالیات بر درآمد حقوق، موضوع قانون مالیاتهای مستقیم
- خدمات بانکی و اعتباری بانکها، موسسات و تعاونیهای اعتباری و صندوقهای قرض الحسنه مجاز و خدمات معاملات و تسویه اوراق بهادار و کالا در بورسها و بازارهای خارج از بورس
- خدمات حمل ونقل عمومی مسافری برون شهری و درون شهری، جاده ای، ریلی، هوایی ودریایی
- فرش دستباف
- خوراک داموطیور
- انواع خدمات پژوهشی و آموزشی طبق آییننامهای که با پیشنهاد مشترک وزارتخانه علوم تحقیقاتوفناوری، امور اقتصادی و دارایی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، آموزشوپرورش، کار و امور اجتماعی ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد.
- رادار و تجهیزات کمک ناوبری هوانوردی ویژه فرودگاهها براساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت راهوترابری و وزارت امور اقتصادیودارایی تهیهوظرف مدت ۶ ماه از تاریخ تصویب این قانون به تصویب هیأت وزیران میرسد.
- اقلام با مصارف صرفا دفاعی (نظامی و انتظامی) و امنیتی بر اساس فهرستی که به پیشنهاد مشترک وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و وزارت امور اقتصادی و دارایی تهیه و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
نتیجهگیری
مالیات غیرمستقیم به عنوان یکی از منابع مهم درآمد دولتها، در تمام ابعاد اقتصادی و اجتماعی تأثیرگذار است. درک صحیح این نوع مالیات و تفاوت آن با مالیات مستقیم میتواند به افراد و کسب و کارها در برنامه ریزی بهتر مالی کمک کند. برای آگاهی بیشتر و مدیریت دقیق امور مالیاتی خود، از خدمات تخصصی شرکت دهناد استفاده کنید.
منبع: Dehnaad.com
