هم شروع کردن این دارو و هم قطع کردنش میتونه خطرناک باشه. نه تنها تحقیقات این موضوع رو به وضوح نشون میده، بلکه دکتر رابرتز تو کلینیک «هلث یوتا» هم تو خط مقدم کمک به پیشگیری و حل این عوارض جانبی قرار داره. اون میگه که بعضی از مشکلاتی که مریضا دارن تجربه میکنن رو از نزدیک دیده.
یکی از این موارد، یه دختر ۱۶ ساله بود. رابرتز میگه: «اون با یه درد وحشتناک اومد به کلینیک من. حتی نمیتونست آب بخوره، چون دلدرد شدیدی میگرفت. با اینکه فقط مدت کوتاهی از سماگلوتاید (ماده اصلی این آمپولها) استفاده کرده بود، این درد تا شش ماه بعد از اینکه تزریق رو قطع کرد، ادامه داشت. اون موقع بود که اومد پیش من. خوشبختانه با مراقبت، دردش تو چند هفته خوب شد. جالب اینجاست که تو کل این ماجرا، اصلاً وزن کم نکرد.»
بعضی از مریضا اینقدر خوششانس نیستن. علائمشون شدیدتره یا مدت بیشتری طول میکشه.
عوارض جانبی جدی شروع کردن آگونیستهای GLP-1
طبق یه مقاله تو روزنامه نیویورک پست، از سال ۲۰۱۸ تا الان، در مجموع ۱۰ هزار واکنش جدی یا مرگبار به پایگاه داده گزارش عوارض جانبی FDA گزارش شده. و متأسفانه، متخصصای پزشکی و شرکتهای سازنده گزارش دادن که این آمپولها تو مرگ ۱۶۲ نفر نقش داشته. تعداد این مرگ و میرها تو یه دوره شش ماهه اخیر، با شروع استفاده بیشتر مردم از این آمپولها، ۴۰ درصد افزایش پیدا کرده.
رابرتز میگه: «واقعیت اینه که خطر مرگ موقع مصرف این داروها احتمالاً از خیلی از داروهای رایج دیگه بیشتر نیست. این فقط روی این اصل کلی تأکید میکنه که مصرف هر نوع دارویی، خطرات ذاتی خودشو داره.»
متأسفانه یه تحقیق تو سال ۱۹۹۷ نشون داد که دکترا معمولاً در مورد خطرات به مریضا نمیگن. برای همین رابرتز مریضا رو تشویق میکنه که مسئولیت آگاه کردن خودشون رو به عهده بگیرن، خطرات رو بسنجن و قبل از مصرف یه دارو، همه گزینههاشون رو در نظر بگیرن.
روی برچسب داروی سماگلوتاید این عوارض جانبی احتمالی لیست شده:
-
التهاب لوزالمعده (پانکراتیت).
-
تومورهای تیروئید، از جمله سرطان.
-
بیماریهای گوارشی شدید مثل فلج معده و انسداد روده.
-
نفخ، یبوست شدید، حالت تهوع و استفراغ.
-
آسیب حاد کلیه.
-
افت قند خون (هیپوگلیسمی).
-
بیماری کیسه صفرا، از جمله سنگ کیسه صفرا و التهاب کیسه صفرا.
-
واکنشهای آلرژیک.
-
تغییرات بینایی.
-
ضربان قلب سریع یا کوبنده.
-
رفتار و افکار خودکشی.
تحقیقات جدیدتر، عوارض جانبی نگرانکننده دیگهای رو هم پیدا کردن که روی برچسب دارو نوشته نشده. این چند تا تحقیق، نمونههایی از اونها هستن:
طبق یه تحقیق تو سال ۲۰۲۴ که تو مجله «دیابت، چاقی و متابولیسم» گزارش شد، تا ۶۰ درصد وزنی که با داروی لیراگلوتاید کم میشه، از توده عضلانی بدون چربیه که میتونه عملکرد بدنی رو ضعیف کنه و متابولیسم رو کند کنه. رابرتز میگه: «این یعنی به ازای هر یک و نیم کیلو که وزن کم میکنید، تقریباً یک کیلوش میتونه از عضله باشه.»
یه تحقیق جمعیتی تو سال ۲۰۲۵ که تو مجله چشمپزشکی JAMA گزارش شد، نشون داد که خطر ابتلا به یه نوع از دست دادن ناگهانی بینایی به اسم نوروپاتی اپتیک ایسکمیک قدامی غیر آرتریتیک، تقریباً سه برابر بیشتر میشه.
یه مقاله تو سال ۲۰۲۵ تو Medscape گزارش داد که تحلیلهای پایگاه داده FAERS مواردی از آنوسمی (از دست دادن حس بویایی)، دیسگوزی (تغییر حس چشایی)، وزوز گوش، دیسفونی (تغییر صدا)، مشکلات شنوایی و بیماری رفلاکس معده به مری رو هم پیدا کرده.
قطع کردن آگونیستهای GLP-1: خودتون رو برای برگشت وزن آماده کنید
اگه دارید به قطع کردن آگونیستهای GLP-1 فکر میکنید، برای اتفاقی که به احتمال زیاد میافته آماده باشید. تحقیقی که تو مجله «دیابت، چاقی و متابولیسم» منتشر شد، نشون داد که ۳۲۷ شرکتکننده تو این تحقیق، تو عرض یک سال بعد از قطع کردن آمپولها، دو سوم وزنی که کم کرده بودن رو دوباره به دست آوردن.
یه تحقیق دیگه که تو Sciencedirect منتشر شد، نشون داد وزنی که آدما بعد از قطع آمپولها دوباره به دست میارن، نسبت چربی به عضله بالاتری داره که منجر به متابولیسم پایینتر و اختلال متابولیک بیشتر میشه.
رابرتز میگه: «هر کسی که این داروها رو قطع میکنه، اگه میخواد جلوی این اتفاق رو بگیره، باید این نتیجه تقریباً قطعی رو درک کنه. اگه آدما بعد از قطع داروها، به این داروها به چشم یه سکوی پرتاب برای رسیدن به سلامتی و وزن ایدهآل نگاه کنن، نه اینکه خود راه حل باشه، و بعدش یه سری قدمها رو بردارن، میتونن کاهش وزنشون رو حفظ کنن و اگه لازم بود، به کاهش وزن ادامه بدن.»
چطور بعد از آمپولها کاهش وزن رو حفظ کنیم؟
رابرتز میگه: «قدم اول اینه که این واقعیت رو قبول کنید که هیچ راه میانبری برای رسیدن به سلامتی و وزن ایدهآل وجود نداره. قوانین سلامتی رو نمیشه با هیچ دارویی دور زد. شاید با آمپولها یه کم وزن کم کرده باشید، ولی اگه به اون قوانین پایبند نباشید، همش با شدت بیشتری برمیگرده.»
قدم دوم اینه که هر مشکل سلامتی زمینهای که ممکنه باعث وزن سرسخت شما شده باشه یا به شرایطی که باعثش میشه کمک کنه رو شناسایی کنید. رابرتز میگه: «افسردگی، بیخوابی، عدم تعادل هورمونی، باکتریهای بد تو روده، مشکلات کبد/کیسه صفرا، مقاومت به انسولین، مقاومت به لپتین، سموم و کمبودها، همشون میتونن هم به افزایش وزن و هم به سرسخت شدن وزن کمک کنن.» تو کلینیک «هلث یوتا»، اولین کار شناسایی این موارد هست.
هر مریض یه اسکن بدن غیرتهاجمی و تخصصی انجام میده. این اسکن یه ارزیابی از وضعیت عملکردی بدنه که یه نمای کلی فوری از فیزیولوژی، استرس، خستگی، عوامل خطر و شرایط زمینهای احتمالی بیمار رو ارائه میده.
قبل از هر ویزیت تو «هلث یوتا»، مریضا یه پرسشنامه اختصاصی رو پر میکنن که اون هم میتونه این مشکلات زمینهای رو شناسایی کنه. این پرسشنامه نتیجه ۳۰ سال تجربه و تحقیق رابرتز هست. تقریباً همیشه یه تطابق کامل بین نتایج اسکن و پرسشنامه وجود داره. رابرتز از هر دوی اینا استفاده میکنه تا تو یه مشاوره و ارزیابی ۴۰ دقیقهای با هر مریض، راهنماییش کنه.
قدم سوم اینه که همه شرایط سلامتی زمینهای رو از طریق یه پروتکل مراقبتی سفارشی برطرف کنید. یه برنامه مراقبتی میتونه شامل درمانها، مکملها، هیپنوتراپی، مربیگری و موارد دیگه باشه.
قدم نهایی اینه که یه برنامه غذایی سفارشی، سالم و پایدار ایجاد کنید. رابرتز میگه: «آمپولها تا حدی کار میکنن چون کالری دریافتی شما رو کم میکنن. اما در نهایت، دقیقاً به همین دلیل که کالری رو کم میکنن، مثل تقریباً هر رژیم دیگهای شکست میخورن. کاهش کالری هیچوقت در درازمدت جواب نمیده، چون وقتی بدن شما با کاهش کالری تهدید میشه، متابولیسمش کند میشه.»
تو «هلث یوتا» اونا کالری رو کم نمیکنن، کالری نمیشمرن، ماکرو یا امتیاز نمیشمرن. به شما نمیگن که یه دسته کامل از غذاها مثل کربوهیدراتها رو حذف کنید. به شما نمیگن که همش گوشت یا همش چربی بخورید یا هیچ رژیم مد روز دیگهای بهتون نمیدن. اونا برنامه غذایی شما رو بر اساس بدن خودتون سفارشی میکنن.
رابرتز میگه: «این قدمها رو بردارید و به احتمال زیاد میتونید وزنی که با آمپولها کم کردید رو حفظ کنید و همزمان سالمتر هم بشید، کاری که آمپولها هیچوقت نمیتونستن انجام بدن.»
