امروزه، صنعت نفت و گاز به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد هر کشوری به شمار میروند. ایران، با داشتن ذخایر عظیم نفتی و گازی، در این حوزه نقش بسزایی ایفا مینماید. یکی از مهمترین بخشهای این صنعت، پالایشگاهها میباشند که وظیفه تبدیل نفت خام به محصولات قابل استفاده را بر عهده دارند. ما در این مقاله به بررسی بهترین پالایشگاه ایران خواهیم پرداخت پس با ما همراه شوید تا با برترین پالایشگاههای کشور و نقش آنها در تأمین نیازهای داخلی و صادرات محصولات نفتی آشنا شوید.
پالایشگاه یکم آبادان، بزرگترین پالایشگاه تولید بنزین
پالایشگاه یکم آبادان بزرگترین پالایشگاه تولید بنزین درایران میباشد که در خوزستان واقع شده است و در سال ۱۹۱۲ به بهره برداری رسید. ظرفیت این پالایشگاه کراکینگ در روز CDU 399 بشکه بوده و مجری این پالایشگاه هم شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران میباشد. لازم به ذکر است که این پالایشگاه مهمترین پالایشگاه نفت ایران نیز میباشد.
پالایشگاه شازند اراک
پالایشگاه امام خمینی (ره) یا همان پالایشگاه نفت اراک در سال ۱۳۷۲ راه اندازی شد. این پالایشگاه با ظرفیت ۱۵۰ هزار بشکه در روز فعالیت خود را آغاز نمود. پالایشگاه نفت اراک اولین پالایشگاهی میباشد که کار مطالعه و عملیات اجرای آن پس از انقلاب اسلامی و در اولین سال بعد از جنگ تحمیلی شروع شد. بعد از مدتی با تلاش بسیار زیاد نیروهای متخصص ظرفیت تولید این پالایشگاه در روز به ۱۷۰ هزار بشکه نیز رسید. ظرفیت استخدام پالایشگاه اراک در دوره های مختلف از طریق سایت رسمی این شرکت منتشر می شود و جدیدترین اگهی های استخدام از طریق پلتفرم کاریابی اراک قابل دسترسی خواهد بود.
پالایشگاه نفت بندرعباس
پالایشگاه نفت بندرعباس در سال ۱۳۷۱ احداث و در سال ۱۳۷۶ هم بهره برداری شد. این شرکت در فضایی به وسعت ۷۰۰ هكتار در مجاورت شهر بندرعباس و کرانه شمالی آبهای خليج فارس فعالیت خود را آغاز کرد. در واقع پالایشگاه نفت بندرعباس برای امكان صدور فرآوردههای مازاد و تأمین بخشی از فرآوردههای نفتی مورد نياز كشور تاسيس گردیده است.
پالایشگاه اصفهان
این پالایشگاه یک پالایشگاه کراکینگ واقع در اصفهان است که در سال ۱۳۵۸ به بهره برداری رسید. مجری این پالایشگاه هم شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران میباشد که در طول روز ظرفیت سی دی یو ۳۷۵ بشکه را دارد. لازم به ذکر است که پالایشگاه اصفهان دارای NCI 7.0 میباشد.
پالایشگاه نفت لاوان
این پالایشگاه یا شرکت پالایش نفت لاوان در لیست مهم ترین پالایشگاه نفت ایران قرار داشته و واقع در استان هرمزگان است. پالایشگاه لاوان در سال ۱۳۵۵ به کمک ایران و شرکت اینگرا از یوگسلاوی سابق ساخته شد. نفت خام لازم برای این پالایشگاه از میادین دریایی سلمان، رشادت، بلال، رسالت و میعانات گازی پارس جنوبی تهیه میگردد. این پالایشگاه اکنون با ظرفیت ۵۰ هزار بشکه در روز فعالیت مینماید. بعضی از فرآوردههای پالایشگاه نفت لاوان شامل نفت گاز، نفتای سبک، بنزین سوپر، نفت کوره و گاز مایع میباشند.
پالایشگاه نفت شیراز
در سال ۱۳۴۹ کلنگ پالایشگاه شیراز زده شد و در سال ۱۳۵۲ به بهرهبرداری رسید و در همان سال هم به صورت شرکت سهامی خاص تأسیس شد. پالایشگاه نفت شیراز با ظرفیت اولیه ۴۰ هزار بشکه در روز فعالیت خود را آغاز نمود. در سال ۱۳۷۷ هم طبق سیاستهای جاری، ساختار اداری این پالایشگاه به نوع شرکتی تغییر و در دوره جدید فعالیت خود را با نام شرکت پالایش نفت شیراز شروع کرد و در سال ١٣٨٨ نیز به شرکت سهامی عام تبدیل گردید.
پالایشگاه تبریز
پالایشگاه تبریز در سال ۱۳۵۳ طراحی و در سال ۱۳۵۶ با ظرفیت ۸۰۰۰۰ بشکه در روز فعالیت خود را آغاز نمود. پالایشگاه تبریز دارای ۱۴ واحد پالایش و ۱۰ واحد سرویسهای جانبی میباشد که به عنوان یکی از پالایشگاههای بزرگ کشور شناخته میشود. پیش از انقلاب طراحی و راه اندازی شرکت پالایش نفت تبریز به وسیله شرکت اسنام پروجتی ایتالیا در جنوب غربی شهر تبریز انجام گردید و بعد از گذشت سالها از پیروزی انقلاب اسلامی توسعه بیشتری یافت و ظرفیت تولیدی آن بالا رفت. بنابراین در سال ۱۳۷۱ با تلاش كارشناسان و متخصصان داخلی، توليـدات پالایشگاه تبریز در روز به ۱۱۰۰۰۰ بشكه رسید.
پالایشگاه نفت تهران
این پالایشگاه یکی از بزرگترین و مهمترین پالایشگاههای ایران است که در جنوب تهران قرار گرفته است. پالایشگاه نفت تهران وظیفه تأمین بخشی از نیازهای داخلی کشور به محصولات نفتی را بر عهده دارد. این پالایشگاه علاوه بر تولید بنزین، گازوئیل و روغنهای صنعتی، به عنوان یک مرکز تحقیق و توسعه در صنعت پالایش هم شناخته میشود و با استفاده از تکنولوژیهای نوین و استانداردهای بینالمللی، در کاهش آلایندهها و بهبود کیفیت محصولات تمام سعی خود را میکند.
شرکت پالایش نفت جی
این پالایشگاه در سال ۱۳۸۲ با سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کارکنان صنعت نفت تأسیس شد. شرکت پالایشگاه نفت جی با ظرفیت اسمی ۱،۸۰۰،۰۰۰ تن بزرگترین واحد تولیدکننده انواع قیر در منطقه خاورمیانه بوده و بهترین پالایشگاه ایران نیز محسوب میشود. این شرکت دارای دو سایت ذخیرهسازی و تولید در اصفهان و بندر عباس و دفتر مرکزی تهران است.
بزرگترین پالایشگاه نفت جهان
پالایشگاه جام نگر که در شمال غربی هند و در ایالت گجرات واقع است، بزرگترین پالایشگاه نفت جهان است که با ظرفیت یک میلیون و 240 هزار بشکه، حدود یک چهارم از کل ظرفیت پالایشی کشور هند را از آن خود کرده است. جواهری در تاج بیشتر از 31 کیلومتر مربع مساحت داشته و با قرار گیری در کنار بندری بزرگ جهت بارگیری فرآوردهای نفتی معادل 50 میلیون تن در سال فقط در ۳ سال احداث شده است. تولیدات این پالایشگاه به بازارهای خارجی صادر شده و خوراک مورد نیاز را برای صنعت پتروشیمی هند را نیز تامین مینماید.
محصولات پالایشگاهها
پالایشگاههای نفتی محصولات زیادی را تولید میکنند که هر کدام کاربردهای خاص خود را دارند. از جمله محصولات مهم این پالایشگاهها میتوان به گاز مایع اشاره کرد که به عنوان سوخت خانگی و صنعتی بهکار میرود. بنزین هم از دیگر محصولات حیاتی است که جهت سوخت خودروها استفاده شده و نقش اساسی در حمل و نقل دارد.
نفتا به عنوان ماده اولیه در تولید پتروشیمیها و همچنین سوخت خودروها، از دیگر محصولات پالایشگاهها میباشد. نفت سفید هم که عمدتاً جهت گرمایش و روشنایی به کار میرود، در این دسته قرار دارد.
گازوئیل از دیگر محصولات پالایشگاهها است که از آن برای سوخت دیزل و ماشینآلات سنگین به کار میرود. همچنین واکس پارافین، آسفالت و قیر، کُک نفتی و… از دیگر محصولات پالایشگاهها هستند.
در کل، پالایشگاههای با تولید این محصولات، نقش زیادی در تأمین انرژی و مواد اولیه صنایع مختلف دارند.
