محققها بعد از یه دهه تلاش، به یه پیشرفت بزرگ تو پیوند کلیه نزدیکتر از همیشه شدن: حالا میتونن کلیهها رو از اهداکنندههایی با گروه خونی متفاوت به گیرندهها منتقل کنن؛ کاری که میتونه زمان انتظار رو خیلی کم کنه و جون آدما رو نجات بده.
یه تیمی از موسسههایی تو کانادا و چین تونستن یه کلیه «عمومی» بسازن که از نظر تئوری، هر بیماری میتونه قبولش کنه.
کلیه تستیشون چند روز تو بدن یه گیرنده مرگ مغزی که خانوادهاش با این تحقیق موافقت کرده بودن، زنده موند و کار کرد.
استیون ویترز، بیوشیمیدان از دانشگاه بریتیش کلمبیا تو کانادا، میگه: «این اولین باریه که میبینیم این قضیه تو یه مدل انسانی جواب میده. این یه دیدگاه فوقالعاده ارزشمند برای بهتر کردن نتایج بلندمدت بهمون میده.»
الان اوضاع اینجوریه که آدمایی که گروه خونی O دارن و به کلیه نیاز دارن، معمولاً باید منتظر بمونن تا یه کلیه با گروه خونی O از یه اهداکننده پیدا بشه. بیشتر از نصف آدمای تو لیست انتظار رو همین افراد تشکیل میدن، ولی چون کلیههای O میتونن تو بدن آدمایی با گروههای خونی دیگه هم کار کنن، خیلی کم پیدا میشن.
با اینکه الانم میشه کلیههایی با گروههای خونی متفاوت رو پیوند زد، اونم با آماده کردن بدن گیرنده که عضو جدید رو پس نزنه، ولی روش فعلی اصلاً بینقص نیست و خیلی هم کاربردی نیست.
وقتگیر، گرون و پرخطره و تازه برای کار کردن به اهداکنندههای زنده هم نیاز داره، چون گیرنده به زمان نیاز داره تا آماده بشه.
تو این روش جدید، محققها با استفاده از آنزیمهای خاصی که قبلاً شناسایی کرده بودن، تونستن یه کلیه گروه A رو به یه کلیه گروه O تبدیل کنن. این آنزیمها مولکولهای قند (آنتیژنها) رو که مثل علامت برای گروه خونی A عمل میکنن، از روش جدا میکنن.
محققها این آنزیمها رو به قیچیهایی تشبیه میکنن که تو مقیاس مولکولی کار میکنن: با بریدن قسمتی از زنجیره آنتیژنهای نوع A، میتونن اونا رو به حالت بدون آنتیژن ABO تبدیل کنن که مشخصه گروه خونی O هست.
ویترز میگه: «این مثل اینه که رنگ قرمز رو از روی یه ماشین پاک کنی و آستر بیرنگ زیرش معلوم بشه. وقتی این کار انجام بشه، سیستم ایمنی دیگه اون عضو رو به عنوان یه چیز غریبه نمیبینه.»
هنوز کلی چالش پیش رو هست تا بشه به آزمایش روی انسانهای زنده فکر کرد.
کلیه پیوند زده شده از روز سوم شروع کرد به نشون دادن دوبارهی علائم گروه خونی A، که باعث یه واکنش ایمنی شد؛ ولی این واکنش از چیزی که معمولاً انتظار میره، خفیفتر بود و نشانههایی هم وجود داشت که بدن داشت سعی میکرد با کلیه کنار بیاد.
آمار در این مورد واقعاً تکاندهندهست: در حال حاضر، فقط تو آمریکا، هر روز ۱۱ نفر تو لیست انتظار برای پیوند کلیه از دنیا میرن و اکثرشون هم منتظر کلیه گروه O هستن.
این مشکلیه که دانشمندها دارن از چند تا راه مختلف باهاش سر و کله میزنن، از جمله استفاده از کلیه خوک و ساختن آنتیبادیهای جدید. زیاد کردن تعداد کلیههای سازگار برای این آدما، قول میده که تفاوت بزرگی ایجاد کنه.
ویترز میگه: «این همون لحظهایه که سالها علم پایه بالاخره به مراقبت از بیمار وصل میشه. دیدن اینکه کشفیاتمون داره به تأثیرگذاری تو دنیای واقعی نزدیکتر میشه، چیزیه که ما رو به جلو هل میده.»
