سازمان بهداشت جهانی (WHO) روز چهارشنبه اعلام کرد که سل (Tuberculosis) همچنان کشندهترین بیماری عفونی جهان است و سال گذشته جان تقریباً ۱.۲۳ میلیون نفر را گرفت. این سازمان هشدار داد که دستاوردهای اخیر علیه این بیماری شکننده هستند.
سازمان بهداشت جهانی در بررسی سالانهی خود گفت که مرگ و میر ناشی از سل ۳ درصد نسبت به سال ۲۰۲۳ کاهش یافته، در حالی که موارد ابتلا تقریباً ۲ درصد کمتر شده است.
تخمین زده میشود که ۱۰.۷ میلیون نفر در سراسر جهان در سال ۲۰۲۴ به سل مبتلا شدهاند: ۵.۸ میلیون مرد، ۳.۷ میلیون زن و ۱.۲ میلیون کودک.
سل یک بیماری قابل پیشگیری و درمان است که توسط باکتریهایی ایجاد میشود که اغلب ریهها را تحت تاثیر قرار میدهند. این بیماری از طریق هوا و هنگام سرفه، عطسه یا تف کردن افراد مبتلا به سل، پخش میشود.
ترزا کاسایوا (Tereza Kasaeva)، رئیس بخش HIV، سل، هپاتیت و عفونتهای مقاربتی WHO، گفت: اکنون موارد ابتلا و مرگ ناشی از سل «برای اولین بار از زمان همهگیری کووید-۱۹»، که خدمات را مختل کرده بود، در حال کاهش است.
او گفت: «کاهش بودجه و عوامل مداوم همهگیری، دستاوردهای سختی که به دست آمده را تهدید میکنند، اما با تعهد سیاسی، سرمایهگذاری پایدار و همبستگی جهانی، میتوانیم این قاتل باستانی را یک بار برای همیشه شکست دهیم.»
بودجهی مبارزه با سل از سال ۲۰۲۰ متوقف شده است.
سال گذشته، ۵.۹ میلیارد دلار برای پیشگیری، تشخیص و درمان در دسترس بود که با هدف ۲۲ میلیارد دلار در سال تا سال ۲۰۲۷ فاصله زیادی دارد.
بیشترین بار در هند
سال گذشته، دو سوم موارد ابتلا به سل در جهان، مربوط به هشت کشور بود.
این کشورها شامل هند (۲۵ درصد)، اندونزی (۱۰ درصد)، فیلیپین (۶.۸ درصد)، چین (۶.۵ درصد)، پاکستان (۶.۳ درصد)، نیجریه (۴.۸ درصد)، جمهوری دموکراتیک کنگو (۳.۹ درصد) و بنگلادش (۳.۶ درصد) بودند.
پنج عامل خطر اصلی که همهگیری را هدایت میکنند، عبارتند از: سوءتغذیه، عفونت HIV، دیابت، سیگار کشیدن و اختلالات مصرف الکل.
سل عامل اصلی مرگ و میر افراد مبتلا به HIV است و آمار قربانیان سال گذشته ۱۵۰,۰۰۰ نفر بوده است.
در سال ۲۰۲۴، ۸.۳ میلیون نفر به تازگی مبتلا به سل تشخیص داده شده و به درمان دسترسی پیدا کردند.
این یک رکورد بالا است که WHO آن را به دسترسی بیشتر افراد مبتلا به این بیماری به درمان نسبت میدهد.
سال گذشته، نرخ موفقیت درمان از ۶۸ درصد به ۷۱ درصد افزایش یافت.
WHO تخمین میزند که درمان به موقع سل، از سال ۲۰۰۰ تاکنون جان ۸۳ میلیون نفر را نجات داده است.
تحقیقات واکسن، ابزارهای هوش مصنوعی
تدروس آدهانوم گبریسوس، رئیس WHO، گفت: «کاهش بار جهانی سل، و پیشرفت در آزمایش، درمان، حمایت اجتماعی و تحقیقات، همه خبرهای خوبی پس از سالها عقبنشینی هستند، اما پیشرفت به معنای پیروزی نیست.»
«این واقعیت که سل همچنان جان بیش از یک میلیون نفر را در سال میگیرد، با وجود اینکه قابل پیشگیری و درمان است، به سادگی غیرقابل توجیه است.»
در مورد خط تولید آزمایشها، درمانها و واکسنهای سل، تا آگوست امسال، ۶۳ آزمایش تشخیصی در حال توسعه و ۲۹ دارو در کارآزماییهای بالینی بودند.
حدود ۱۸ واکسن کاندید در حال آزمایش روی انسان هستند، از جمله شش مورد در فاز III – مرحله نهایی قبل از تأیید نظارتی.
واکسن BCG مدتهاست بخشی از برنامههای روتین واکسیناسیون کودکان در بسیاری از کشورها است.
اما با وجود تأثیر ویرانگر جهانی سل، هیچ واکسن جدیدی در بیش از یک قرن مجوز نگرفته و هیچ واکسنی برای بزرگسالان وجود ندارد.
پیتر سندز (Peter Sands)، رئیس صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا، گفت: «ما اکنون رژیمهای درمانی کوتاهتر و مؤثرتر، استراتژیهای پیشگیری بهبود یافته و تشخیصهای پیشرفته، از جمله ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی را داریم که میتوانند سل را سریعتر و دقیقتر از همیشه تشخیص دهند.»
او گفت: «این نوآوریها در حال تغییر نحوهی مبارزه ما با سل هستند، به ویژه در محیطهایی با منابع محدود.»
